Bakan Bayraktar: Maden ihracatımızın yıl sonunda 6 milyar doları aşacağına inanıyorum

TÜRKİYE Maden Doruğu’na katılan Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, “Bu yılın birinci 11 ayında 5,5 milyar dolara ulaşan maden ihracatımızın yılsonunda 6 milyar doları aşacağına inanıyorum. Son 22 yılda madenciliğimizin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki hissesini binde 6’lardan yüzde 1,4’e kadar çıkardık. Son gayemiz bu oranı yüzde 5’lere yükseltmek” dedi.

Türkiye Maden Doruğu, ‘Güçlü Madencilik, Güçlü Türkiye’ temasıyla, Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı himayelerinde ve Maden Platformu’nun katkılarıyla, Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde düzenlendi. Sürdürülebilir kalkınma vizyonu, iş sıhhati ve güvenliği, etraf ve ileri teknoloji uygulamaları üzere birçok stratejik başlığın dal profesyonelleri tarafından ele alındığı dorukta ‘Sorumlu Madencilik Ödülleri’ sahiplerini buldu.

‘MADEN DALI DİREKT 150 BİN ŞAHSA İSTİHDAM SAĞLAMIŞTIR’

Türkiye’nin maden çeşitliliği açısından güçlü bir ülke olduğunu belirten Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, “Ülkemiz, maden zenginliği ve maden çeşitliliği açısından çok değerli bir pozisyonda. Dünyadaki 90 civarındaki madenin 70’i ülkemizde bulunuyor. Üretilen madenlerin çeşitliliği açısından Türkiye olarak dünyada 7’nci sırada yer alıyoruz. Bor, soda külü, alçı taşı ve kromda birinci 5 içerisindeyiz. Bu durum ülkemizi ve madencilik dalımızı memleketler arası arenada da çok değerli bir merkez haline getiriyor. 2023 yılı prestijiyle bölümümüzün toplam ekonomik büyüklüğü 270 milyar liraya ulaşarak Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın yüzde 1’ini oluşturmuş. Direkt 150 bin bireye istihdam sağlamıştır. Yeniden geçen yıl madencilik kesimimiz, 5 milyar 748 milyon dolar ihracat gerçekleştirerek ülkemizin iktisadına kıymetli katkıda bulunmuştur. Bu yılın birinci 11 ayında 5,5 milyar dolara ulaşan maden ihracatımızın yıl sonunda 6 milyar doları aşacağına inanıyorum. Son 22 yılda madenciliğimizin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki hissesini binde 6’lardan yüzde 1,4’e kadar çıkardık. Kesin gayemiz bu oranı yüzde 5’lere yükseltmek” dedi.

‘2024 YILINDA 1,3 MİLYAR DOLAR SATIŞ GERÇEKLEŞTİREREK BİR REKOR KIRACAĞIZ’

Nijer’de 2025 yılında üretime geçileceğini belirten Bakan Bayraktar, “Son yıllarda artan sondaj ve arama çalışmalarımız sonucunda yeni maden yatakları keşfettik. Ham unsur arz güvenliği kapsamında yalnızca ülkemizde değil Asya’dan Afrika’ya kadar farklı coğrafyalarda da faaliyet yürütüyoruz. Bu çerçevede, Nijer’de arama çalışmaları yaptığımız altın alanlarından birinde MTA IC ile 2025 yılında birinci üretime başlamayı planlıyoruz. Dünyadaki rezervin yüzde 73’üne sahip olduğumuz bor madeninde yüzde 60’ın üzerinde global pazar hissesiyle liderliğimizi sürdürüyoruz. Bu çerçevede, 2024 yılında 2,5 milyon ton bor eserleri satışı karşılığında, yüzde 97’si ihracat olmak üzere 1,3 milyar dolar satış gerçekleştirerek bir rekor kıracağız. Bor madenini yalnızca ham unsur olarak değil katma bedelli hale getirerek orta eser ve uç eser olarak satmak en büyük maksadımız. Bu doğrultuda; savunma endüstrisinde ve aşınmaya güçlü makine kesimlerinin üretiminde kullanılan bor karbür üretimi için kurduğumuz Balıkesir/Bandırma’da yıllık bin ton kapasiteli tesisimizde üretim faaliyetleri devam ediyor” sözlerini kullandı.

‘690 MİLYON TONLUK DÜNYANIN TEK ALANDA EN BÜYÜK İKİNCİ NTE REZERVİNİ KEŞFETTİK’

Türkiye’nin ender elementler konusunda potansiyelinin yüksek olduğunu belirten Bakan Bayraktar, “Çelik üretimi ve neodiyum mıknatıs başta olmak üzere pek çok alanda kullanılan ve yeniden Balıkesir Bandırma’da üretimine başladığımız yılda 800 ton kapasiteli Ferrobor Üretim Tesisi’ni de önümüzdeki günlerde açacağız. Az Toprak Elementleri(NTE) enerjiyi, endüstriyi, üretimi münasebetiyle ekonomiyi geliştirecek en stratejik alanlardan biri. Ülkemiz, NTE alanında çok büyük bir potansiyele sahip. Hepinizin malumu Eskişehir Beylikova’da 690 milyon tonluk dünyanın tek alanda en büyük ikinci NTE rezervini keşfettik. Rezervin bulunduğu alanda Florit, Barit ve Ender Toprak Elementleri İşletme Tesisi, pilot tesis olarak faaliyete başladı. NTE’lerini saflaştırarak kesin ham hususa dönüştürecek endüstriyel tesisin suramı konusunda farklı ülkelerle işbirliği görüşmelerimiz devam ediyor. Bu alana yapacağımız yatırımlarla birlikte ülkemizi dünyada az toprak elementleri üretebilen 5 ülkeden biri haline getireceğiz. Yeşil dönüşümün ana ögeleri olan yenilenebilir güç, elektrik depolama ve elektrikli araç teknolojilerinin yanı sıra, savunma sanayi üzere ileri teknoloji alanlarında kritik ve stratejik madenler kullanılmaktadır. Bu nedenle Türkiye Kritik ve Stratejik Hammaddeler raporunu hazırladık. Kritik mineraller konusunda ithalat bağımlılığımızı azaltacak ve arz güvenliği stratejimizi ortaya koyacak bu raporu sizlerle ve kamuoyumuz ile önümüzdeki günlerde paylaşacağız” diye konuştu.

‘FİRMALARIN ÜRETTİKLERİ MADENİN DEĞERLİ BİR KISMI YURT İÇİ PİYASALARDA DEĞERLENDİRİLMEKTEDİR’

Türkiye’den yurt dışına maden çıkarılması savları hakkında da açıklamalar yapan Bakan Bayraktar, “Hali hazırda ülkemizde toplam 14 bin 817 maden ruhsatı yürürlükte. Bu ruhsatların 10 bin 5’i işletme, 4 bin 812’si ise arama ruhsatı. İşletme ruhsatları içinde, 7 bin 671 adet ruhsat ise işletme müsaadesine sahiptir. Yürürlükteki toplam maden ruhsatından 438’i 117 yabancı sermayeli şirketlere ilişkin. Geçtiğimiz günlerde biliyorsunuz biri çıktı bu yabancı sermayeli şirketler üzerinden akla ziyan sayılarla, toplumsal medyada kamuoyuna bir sürü palavra yanlış bilgileri adeta boca etti. Bu şirketlerin ülkemizde ürettikleri madenleri yurt dışına çıkardığı, yabancılara ilişkin ruhsat alanlarının ülke yüzölçümünün dörtte biri büyüklüğünde olduğu üzere hesapsız kitapsız bir sürü savda bulundu. Öncelikle şunu söyleyelim. Bu firmaların ürettikleri madeninin değerli bir kısmı yurt içi piyasalarda bedellendirilmektedir. Örneğin, ülkemizde üretilen altının tamamının merkez bankasına teslim edilmesi mecburidir. Bu şirketler, tek bir gram altını dahi yurt dışına çıkaramazlar. Yabancı sermayeli şirketlere ilişkin işletme müsaadeli ruhsatların kapladığı alan 617 kilometkare olup fiilen kazılan alan yalnızca 30 kilometrekaredir. Ülkemiz yüzölçümünün 783 bin 562 kilometrekare olduğu düşünüldüğünde palavranın ne kadar büyük olduğunu da görebiliyorsunuz. Biz bu boş savlara aldırış etmeden ülkemizin güç ve maden alanında bağımsızlığı için var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz” dedi.